Familieanamnese

De familieanamnese is een belangrijk onderdeel van het diagnostisch proces en kan, hoewel onderbenut, een rol spelen bij het inschatten van gezondheidsrisico's.

Wat is een familieanamnese?

Deze bestaat uit informatie over:

  • de biologische relatie tussen familieleden
  • de medische aandoeningen die de familieleden hebben

De informatie kan worden uitgeschreven als tekst, maar is helderder te visualiseren met een stamboom, compleet met de aandoeningen die de familieleden hebben.

Waarom een familieanamnese?

  • Inschatten van het risico op een aandoening

Veel aandoeningen hebben een genetische component. Een stamboom kan inzicht geven in hoe belangrijk deze component is (hoeveel mensen zijn aangedaan? zijn er aanwijzingen voor een bepaalde manier van overerven?). 

  • Het stellen van een diagnose

Een positieve familieanamnese kan wijzen op een erfelijke aanleg voor een aandoening zoals bijvoorbeeld diabetes of bepaalde vormen van kanker. Als de familiegeschiedenis buiten beschouwing blijft, kan klinisch belangrijke informatie over het hoofd worden gezien.

  • Mogelijk maken van vroege (presymptomatische) interventie

Het vaststellen van een (verhoogd risico op een) aandoening maakt vroegtijdige (presymptomatische) interventie mogelijk. Denk bijvoorbeeld aan regelmatige coloscopieën bij patiënten met een erfelijke aanleg voor darmkanker. Of een patiënt met o.b.v. de familieanamnese een verhoogd risico op diabetes mellitus (zonder aanwijzingen voor een monogenetische oorzaak) die door die familieanamnese meer open staat voor leefstijladviezen.

  • Informeren van familieleden

Een genetische aandoening bij een patiënt geeft een verhoogde kans op diezelfde aandoening bij zijn familieleden, waardoor ook voor hen (presymptomatische) interventie mogelijk is. De klinisch geneticus speelt een rol bij het ondersteunen van een patiënt bij het informeren van familieleden (zie ook de richtlijn).

  • Versterking van de vertrouwensband

Een goed gesprek over mogelijke erfelijke factoren zal het vertrouwen van de patiënt in de huisarts vergroten. Misvattingen over een symptoom of ziekte kunnen worden opgehelderd.

 

In 2019 is er onderzoek gepubliceerd naar het gebruik van een korte vragenlijst m.b.t. de familiegeschiedenis in de huisartsenpraktijk. De onderzochte vragenlijst bestond uit 10 vragen over het voorkomen van een 6-tal aandoeningen in de familie.

ALLES OPENEN
  • Datum laatste update/revisie: 7-11-2019